Talent. Muggenzifterij?

Vandaag hebben mijn leerlingen me iets geleerd: leerkrachten zijn geprogrammeerd om te focussen op wat niet goed gaat. Hoewel op de gevel of website van heel veel scholen het woord ‘talent’ prijkt en er in theorie wordt gefocust op de zelfontplooiing van kinderen, is de realiteit vaak anders. Ik beschouw mezelf als een behoorlijk progressieve leraar en toch drukten mijn leerlingen me vandaag met de neus op de feiten. Ook ik ben in al die jaren in het onderwijs uitermate goed getraind in het detecteren van fouten en lijk daardoor blind voor wat goed gaat.

Bubbel

Sinds ik een jaar geleden voor een gedeelte uit de bubbel van het onderwijs ben gestapt, is er een wereld voor me opengegaan. Ik heb meer geleerd dan ooit tevoren, gewoon door heel veel mensen te ontmoeten. Het voorbije jaar heb ik heel veel dingen gedaan die ik nooit geleerd heb in de bijna veertig jaar die ik als leerling en leerkracht op en tussen de schoolbanken heb doorgebracht.

Het zette me ertoe aan om het roer om te gooien tijdens mijn lessen. Bijvoorbeeld door elke week twee van de zes lesuren Nederlands aan projectwerk te spenderen. De leerlingen kiezen dan zelf over welke onderwerpen ze informatie willen opzoeken. Wat ze geleerd hebben, presenteren ze aan de klasgenoten die geïnteresseerd zijn. Punten kunnen ze er niet mee verdienen. Het doel is hun intrinsieke motivatie te prikkelen.

Blinde vlek

Er wordt tijdens die uren lustig getokkeld op computerklavieren en geswipet op smartphones. Zowat elke leerkracht (mezelf incluis) ziet meteen de nadelen van deze aanpak: Worden ze zo niet te snel afgeleid? Leren ze wel voldoende bij? Hoe moet ik hun werk quoteren? Wat met leerlingen die niets doen? Pats! Blinde vlek. Uit een online evaluatie die ik vandaag deed bij mijn leerlingen, bleek inderdaad dat velen afgeleid worden door de bedrijvigheid in het lokaal en de verleidelijke appjes. Maar daar tegenover staat de keuzevrijheid van de leerling, de ruimte om samen te werken en van elkaar bij te leren en de kennis en vaardigheden die ze al doende verwerven.

Motivatie

Autonomie, verbinding en competentieverwerving dus. Dé sleutelwoorden voor motivatie. En die is hoog, heel hoog. Maar ik zag dat niet meer, doordat mijn misvormde leerkrachtenbrein constant focuste op wat naar mijn gevoel niet goed liep. Gelukkig heb ik af en toe een helder momentje waarin ik een online enquête in elkaar knutsel om me weer attent te maken op waar het echt om draait: de motivatie van de leerlingen zelf. Niet één of andere extrinsieke pseudo-vorm, maar ‘the real stuff’: intrinsieke motivatie op zijn best, de motor van leren.

Warm aanbevolen

Daarom een warme oproep aan al wie het horen wil. Focus op intrinsieke motivatie. Durf afstappen van ‘schools’ leren. Breek uit de schoolmuren en breng de wereld van daarbuiten binnen in je school.  Geef invulboeken en leerplannen de plek die ze verdienen: op de achterste rij van je klas. Stel elke leerling centraal in zijn of haar leerproces. Stop met scheidsrechter te spelen, coach je leerlingen. Bereid ze voor op een leven buiten de school. En stop met muggenziften. Je hebt zoveel meer talenten die je leerlingen helpen zichzelf écht te ontplooien.

Parlangi. Learning by connecting generations.

En dat brengt me via een bruggetje (kuchje) bij het volgende …

Hoe leer je een taal echt? Door ze te spreken met anderstaligen. Parlangi zorgt daarvoor door mensen met elkaar te verbinden over taal-, leeftijd-, land- en cultuurgrenzen heen. Een Vlaamse jongere die Frans wil leren, oefent die taal met een Franstalige senior. Een anderstalige nieuwkomer praat via het Parlangi-platform met een Nederlandstalige senior. Een Engelse student aan een Nederlandse universiteit leert de gasttaal door te praten met Nederlandse senioren. Een Fransman wil Italiaans leren en babbelt daarvoor via Parlangi met … inderdaad …

Een Europees lerend netwerk waarbij écht leren centraal staat dus. Leren door de rijkdom aan (levens)wijsheid van senioren te gebruiken.

Leren door generaties met elkaar te verbinden.

Binnenkort meer. Veel meer …

www.parlangi.net