Oriënteren. Niet desoriënteren. Nondedju!

Er zijn zo van die momenten waarop je denkt: Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Enkele dagen geleden had ik zo’n contemplatief momentje. Ik hou het anekdotisch en anoniem om de privacy van de mensen in kwestie te beschermen, maar ik denk dat dit verhaal voor veel mensen herkenbaar is … té veel mensen.

Een leerling in de richting haarzorg haalt mooie resultaten. Ze doet heel goed haar best, maar eigenlijk is deze richting niet haar ding. Ze ziet het niet zitten om kapster te worden. Ze weet heel goed wat ze wel wil: schoonheidsspecialiste worden. Maar ze is in een beroepsrichting terechtgekomen door het watervalsysteem dat ons onderwijs zo kenmerkt. Om haar droom te kunnen realiseren, zou ze van studierichting moeten veranderen. En dan komt de kink in de kabel, de kat op de koord, de kortsluiting in het circuit, de gekheid op het stokje … Haar school laat haar die overstap niet maken. Het probleem: wiskunde lukt niet zo goed. Een nipte onvoldoende prijkt op haar rapporten. Niet haar talent dus.

Geen wiskundeknobbel? Waterval!

U leest het goed: ze is voor wiskunde niet geslaagd en mag daarom geen schoonheidsverzorgster worden. De conclusie die we dan collectief lijken te trekken: bijles wiskunde! Niet evident, zeker niet als je dyscalculie hebt. En bovendien weinig zinvol, want (laten we eerlijk zijn) wat is de relevantie van het vak wiskunde voor de opleiding schoonheidsverzorging? Enkele van de talenten die in mijn breintje naar boven floepen wanneer ik aan schoonheidsverzorgers of -sters denk: sociaal, kennis van producten en technieken, vaardig, creatief … Wiskundig sterk hoort in dat rijtje niet meteen thuis. Mag natuurlijk wel, maar lijkt me niet echt een must. En toch: geen wiskundeknobbel, geen schoonheidsverzorging, luidt het devies van de school. Het is niet zo dat het meisje bouwkundig ingenieur of leerkracht wiskunde wil worden, laat staan boekhouder. Neen, ze wil schoonheidsverzorgster worden. En nog een verdomd goeie ook! Maar ze mag niet … want haar resultaten voor wiskunde zijn te zwak.

Oriënteren of desoriënteren

En dan wordt het me wel eens teveel. Waar zijn we in godsnaam mee bezig?

We oriënteren massaal leerlingen op basis van de dingen die ze niet kunnen en die eigenlijk totaal niet relevant zijn. We ontnemen mensen hun kansen op basis van de resultaten op één vak en weigeren op zoek te gaan naar de talenten van mensen. Dat is geen studie-oriëntatie, maar -desoriëntatie. Of erger: schuldig verzuim. We zien een mens met passie en motivatie, maar we vertikken het om verder te kijken dan dat ene ding wat ze maar niet onder de knie krijgt. Begrijpe wie kan.

Wanneer gaan we focussen op talenten en de keuze van een studierichting niet laten afhangen van wat iemand niet kan? Wanneer laten we het gezond verstand zegevieren en oriënteren we jongeren op een positieve manier? Wanneer stoppen we met het massaal organiseren van bijlessen en plusklassen die focussen op zwaktes?

Laat passie en motivatie als motor van het leren de belangrijkste oriënterende factoren zijn en stop met het structureel en op grote schaal demotiveren van leerlingen. Nondedju!

Ad Geudens – www.adzonderrem.be